オノマトペ คืออะไร???

เคยเห็นหรือได้ยินคำเหล่านี้กันบ้างมั้ยคะ

ใช่แล้วล่ะ มันคือ オノマトペ นั่นเอง

แต่ก่อนจะไปเข้าเรื่อง ขอเกริ่นก่อนว่า 

ได้ไปดู Terrace house เทอร์เรซ เฮาส์: โตเกียว 2019-2020 มา

เป็นเรียลลิตี้ทีวีกึ่งซีรีย์ ไม่มีสคริปต์ เป็นรายการเกี่ยวกับชีวิตของคนญี่ปุ่น 6 คน (หญิง 3 ชาย 3) ที่ไม่รู้จักกันมาก่อน มาจากที่ที่แตกต่างกัน แต่ต้องมาอยู่ในบ้านหลังเดียวกัน ทำความรู้จักกัน หรือรวมถึงไปเดตกันด้วย ข้อจำกัดคือแค่ต้องอยู่ในบ้านเดียวกัน นอกจากนั้นแล้วก็ใช้ชีวิตตามปกติของแต่ละคนเลยยย

รายการนี้จะแบ่งเป็น 2 พาร์ท คือ พาร์ที่เป็นชีวิตของคน 6 คนในบ้าน กับ พาร์ทของพิธีกร 6 คนในห้องสจะมาวิเคราะห์เกี่ยวกับสิ่งที่เกิดขึ้นในบ้านนั้น

มันมีความเป็นธรรมชาติมากกกกก คือดูแล้วรู้สึกอบอุ่น ด้วยความที่ไม่มีสคริปต์แหละ มันทำให้เห็นพัฒนาการของความสัมพันธ์ของคนในบ้านที่ค่อยเป็นค่อยไป ได้เห็นวิถีชีวิตแบบคนญี่ปุ่น มารยาทต่าง ๆ เห็นมุมมองของคน ได้วิเคราะห์ความรู้สึกที่เกิดขึ้นจริงของคนในบ้านไปตาม ๆ กัน

พอได้มาดูแล้วเนี่ย ก็ทำให้เกิดข้อสังเกตว่า เมื่อเทียบกับอนิเมะ ที่ได้ดูไปในบล็อกก่อน (ใครยังไม่ได้ดู จิ้มเลย !) ในรายการมีการใช้ オノマトペ เยอะมากกกกก(ก.ไก่ล้านตัว) คือในการ์ตูนมันก็มีบ้างแหละ แต่พอได้มาดูที่เค้าใช้กันในชีวิตประจำวันจริง ๆ ในรายการเรียลลิตี้แบบนี้แล้วคือคนญี่ปุ่นเค้าใช้กันใช้ถี่มากๆๆๆ มากกว่าในการ์ตูนอย่างมีนัยสำคัญ เลยอยากจะลองมาดูเพิ่มเติมมมมมม

และหลังจากที่ได้ขายไปพอสมควรแล้ว ก็มาเข้าสู่เนื้อหากันบ้างดีกว่า!!

และสิ่งที่เราจะได้พบในครั้งนี้คืออ

1. オノマトペ คืออะไร

2. มีประเภทอะไรบ้าง

3. ลักษณะสำคัญ

4. ตัวอย่างคำศัพท์ที่ได้เจอมา

5. สรุป

1. オノマトペ คืออะไร?

คิดว่าหลาย ๆ คนคงจะรู้จักกันแล้ว แต่จะขอทวนอีกรอบ!

オノマトペ มาจากภาษาฝรั่งเศส (onomatopée) คือ คำเลียนเสียงธรรมชาติหรือคำบรรยายสภาพ อาการต่าง ๆ (擬態語、擬音語)

ซึ่งที่ญี่ปุ่นมีใช้กันเยอะมาก ๆ ถ้าเปรียบภาษาไทยก็อย่างเช่น ตุ๊บ วิบวับ เปรี้ยง ต้วมเตี้ยม อะไรทำนองนี้

คำแบบนี้จริง ๆ มีใช้กันมาตั้งแต่โบราณ เห็นหลักฐานได้จากในวรรณกรรมเก่า ๆ เลย อย่าง โคะจิกิ นิฮงโฌะกิ หรือมันโยฌู เพราะวรรณกรรมพวกเนี้ย จะแสดงอารมณ์ผ่านตัวอักษร และเพื่อที่จะได้ถ่ายทอดอารมณ์ความรู้สึกได้อย่างชัดเจนมากขึ้น แทนที่เค้าจะใช้คำอธิบายยาว ๆ ก็ใช้ オノマトペ มาช่วยให้ผู้อ่านนึกภาพและจินตนาการภาพได้ง่ายขึ้น

ว่าง่าย ๆ คือ オノマトペ เนี่ย มันใช้แทนเสียงหรือสิ่งที่เห็นได้โดยไม่ต้องอธิบายให้ยืดเยื้อใช่มั้ย

ลองดูตัวอย่าง

อย่างภาษาไทย ถ้าเราจะอธิบายภาพเพชร แทนที่เราจะพูดว่า สิ่งที่มีแสงส่องลงมาตกกระทบทำให้เป็นประกายแวววาว สู้ใช้คำว่า วิบวับ คำเดียว เห็นภาพ กระชับและเข้าใจมากกว่าใช่มั้ยล่ะ

ภาษาญี่ปุ่นก็เหมือนกัน ถ้าเราจะอธิบายอาการปวดท้อง แทนที่เราจะบอกอาการปวดท้องแบบแปล๊บ ๆ ว่า 細い方沿い針のようなもので指すような痛みが何度も襲ってくる ก็ใช้คำว่าきりきり สะดวกกว่าเยอะะะ

2. มีประเภทอะไรบ้าง?

2.1 擬音語 คำเลียนเสียงสัตว์ เสียงคน รวมไปถึงเสียงธรรมชาติ เช่น เสียงสัตว์ร้อง เสียงฟ้าผ่า

2.2 擬態語 คำแสดงสภาพ อาการหรือความรู้สึกต่าง ๆ ของคนหรือสิ่งของ ที่ไม่ได้มีเสียง เช่น อาการโกรธ ท่าทางการเดิน

มาดูรูปเพื่อให้เข้าใจง่าย ๆ

3. ลักษณะสำคัญ

คำเลียนเสียงหรือบรรยายสภาพนี่ก็ไม่ได้ใช้แบบมั่ว ๆ สุ่ม ๆ นะคะ เพราะ เสียงของแต่ละตัวอักษรก็จะมีความหมายหรือให้ sense ที่แตกต่างกันด้วย ลองมาดูลักษณะคร่าว ๆ เพื่อให้พอเดาความหมายของแต่ละคำในฐานะคนต่างชาติอย่างเราดีกว่า ๆ

3.1 イメージ ของเสียงแต่ละตัวอักษร

あ - ให้ภาพที่ใหญ่ ๆ แพร่ออกไป

い - ให้ความรู้สึกตึง ๆ

う - กดหรือเก็บไว้ข้างใน

え - ให้ความรู้สึกประหลาดใจและสกปรก

お - กลม ๆ หนัก ๆ

ตัวอย่างเสียงเพิ่มเติม

し - เงียบ

ふ - เบา

げ - สกปรก

ぜ - ทุกข์ทรมาน

ぷ - น่ารัก

3.2 เสียงใสและเสียงขุ่น

เสียงใส (เสียงที่ไม่เติมเต็น ๆ หรือมารุ) : ปลอดโปร่ง เบาสบาย สะอาด เล็ก

เสียงขุ่น (เสียงหนัก เสียงที่เติมเต็น ๆ) : ทึบ ขุ่นมัว ใหญ่

เช่น サラサラ (เสียงใส) มีความหมายว่า ลื่นไหล แต่ ザラザラ (เสียงขุ่น) จะหมายความว่า หยาบ ขรุขระ

4. ตัวอย่างคำศัพท์

อย่างที่ได้บอก ไปว่าได้ดู Terrace house จึงจะขอยกตัวอย่างจากคำที่เค้าใช้กันจริง ๆ ในชีวิตเลย!

コソコソ - อย่างเงียบ ๆ ลับ ๆ

日本でオープンな恋愛できなく、ちょっとコソコソだね。

ぴょんぴょん - ดึ๋ง ๆ

子供がぴょんぴょん飛び回る。

さばさば - ตรงไปตรงมา

さばさばしているね。

ひそひそ - กระซิบกระซาบ

ひそひそと話をしている。

チラチラ - เดี๋ยวมองเห็นเดี๋ยวมองไม่เห็น

漁火がチラチラする。

スイスイ- อย่างราบรื่น

スイスイと泳げる。

モヤモヤ - มึน ๆ หดหู่

頭がモヤモヤしている。

フワフワ นุ่มนิ่ม

フワフワとしたソファーに座る。

ビチョビチョ เปียกโชก

かけてくれた毛布がビチョビチョ。

5. สรุป

จากข้อสังเกตที่เห็นว่าในรายการเรียลลิตี้จะมีการใช้ オノマトペ ถี่มาก เท่าที่ได้ศึกษามาเพิ่มเติมแล้ว อีกที่หนึ่งที่เราจะเห็นได้บ่อยคือมังงะ แต่ส่วนมากจะเป็น 擬態語おんご หรือเป็นคำเลียนเสียง เพราะในมังงะจะแสดงออกได้แค่ภาพเท่านั้น ทำให้ต้องมีการใช้คำเลียนเสียงเพื่อให้ผู้อ่านเกิดการจินตนาการได้ จากข้อมูลต่าง ๆ ทำให้วิเคราะห์ได้ว่า ในการ์ตูนอนิเมะมันเป็นภาพและเสียงในตัวอยู่แล้ว เวลาตัวละครคุยกันมันสามารถใช้ภาพสื่อสารกันได้ ทำให้ผู้ชมเห็นภาพและเสียงได้ชัดอยู่แล้ว จึงอาจจะเกิดความถี่ในการใช้คำเลียนเสียงหรือสภาพเหล่านั้นน้อยกว่า แต่ในรายการเรียลลิตี้ ซึ่งเป็นคนที่สื่อสารกัน เล่าเรื่องหรือถ่ายทอดสิ่งต่าง ๆ ออกมาเป็นคำพูด เพื่อให้อีกฝ่ายเข้าใจมากขึ้นจึงมีการใช้ オノマトペ เยอะ ซึ่งก็ทำให้เห็นได้อีกว่า ในชีวิตประจำวันของคนญี่ปุ่นมีการใช้มากจริง ๆ ฉะนั้น เราก็ควรศึกษาไว้ เผื่อจะได้คุยกับคนญี่ปุ่นได้ง่ายขึ้นและเป็นธรรมชาติขึ้นอีกขั้น ^0^

วันนี้ก็น่าจะได้ความรู้เรื่องคำศัพท์ไปอีกพอตัวเลยนะคะ

หวังว่าจะเป็นประโยชน์และเลือกใช้ได้ถูกต้องมากขึ้นน้า

สำหรับวันนี้

ขอบคุณทุกท่านที่เข้ามาอ่าน

สวัสดีค่ะ

😁

อ้างอิง

https://dic.nicovideo.jp/a/オノマトペ

https://core.ac.uk/download/pdf/147852557.pdf

http://onomatopelabo.jp/column/index.html