ยกย่อง-ถ่อมตน แยกได้ยังไง?
いらっしゃいます
召し上がります
申します
いただきます
คุ้น ๆ กับคำเหล่านี้กันมั้ยเอ่ยยยย…
ใช่แล้วค่ะ ตามหัวข้อเลย มันคือคำยกย่องและถ่อมตัวนั่นเองงงงง
ว่าแต่…คำยกย่องกับคำถ่อมตัวนี่มันใช้ยังไงนะ??? แตกต่างกันยังไง???
เมื่อไหร่เราจะใช้คำยกย่อง??? และเมื่อไหร่เราถึงจะใช้คำถ่อมตัว???
คิดว่าน่าจะมีคนงงๆ ใช้ถูก ๆ ผิด ๆ มีปัญหากับเรื่องนี้กันเยอะทีเดียว เพราะมันยากกกกและสับสนมากๆ
คนญี่ปุ่นเองยังต้องมาเรียนแบบชาวต่างชาติอย่างเรา ๆ เลยค่ะ
งั้นเอาล่ะ สิ่งที่เราจะได้เจอวันนี้ก็คือ
1. ความหมาย
2. รูปผัน
3. วิธีใช้
4. แบบฝึก
5. ウチ และ ソト
1. เรามาเริ่มดูกันที่ความหมายก่อนดีกว่า
คำยกย่อง : 尊敬語
เป็นคำที่ ยกการกระทำหรือสถานะของอีกฝ่ายให้สูงขึ้น พูดแสดงความเคารพอีกฝ่าย แตกต่างจากคำถ่อมตน ไม่ใช่ว่าลดระดับของตัวเอง แต่เป็นการยกการกระทำและสถานะของอีกฝ่ายโดยตรง ดังนั้น คำยกย่องจะใช้กับการกระทำของอีกฝ่าย เช่น หัวหน้า ลูกค้า อาจารย์ หรือ ผู้ที่มีอาวุโสกว่า และจะไม่ใช้กับกรณีที่ประธานเป็น わたし เด็ดขาด!!! เราจะยกย่องตัวเองไม่ด้ายยยยย
คำถ่อมตัว : 謙譲語
เป็นคำยกย่องชนิดหนึ่ง ใช้ลดตำแหน่งในเชิงของตนเอง(ในเชิงความสัมพันธ์)ให้ต่ำลงเพื่อเคารพอีกฝ่าย ใช้เป็นคำลดสถานะของตัวเอง และแสดงความเคารพต่ออีกฝ่าย มีความหมายของคันจิ 2 ตัวคือ 謙 คือ การลดตัวเอง และ 譲 คือ การยกให้
💭ทีนี้แล้วถ้ารูปธรรมดาล่ะ กริยาที่ใช้กันทั่วไป อย่าง 行きます 食べます เรียกว่าอะไร?
💬 คำทั่วไปที่ใช้ปกติแบบไม่ได้ยกย่องหรือถ่อมตัวจะเรียกว่า 基本形 หรือเรียกได้ว่า รูปพื้นฐานของคำกริยานั้น ๆ
แต่เท่านี้ยังไม่หมด!!!!!
ยังมีภาษาสุภาพอีกอย่างนึงงง
(อะไรกันเนี่ย เยอะแยะไปหมดแล้ว)
ใจเย็นๆก่อนนนน
นอกจากคำยกย่อง ถ่อมตน คำทั่วไปแล้ว ยังมี ภาษาสุภาพด้วย (丁寧語)
//อันนี้ไม่ยากๆๆๆ ใครที่เรียนญี่ปุ่นมาก็พอจะรู้บ้างอยู่แล้ว
นั่นก็คือ 普通形 กับ 丁寧形 นี่เองงงง หรือที่น่าจะคุ้น ๆ หูกันว่า รูป plain form กับ รูป です/ます นั่นแหละค่า
2. รูปแบบการผันเป็นรูปยกย่อง/ถ่อมตัว
ช่อง 1 และ 2 ในตาราง เป็นรูปผัน
ช่องแรก เติม お+กริยาธรรมดาตัดますแล้วตามด้วย になる เช่น お帰りになる
ช่องสอง ผันเหมือนกับรูปถูกกระทำ เช่น 帰られる
ช่อง 3 เป็นกริยากลุ่มพิเศษที่มีรูปแตกต่างไปจากเดิม
ช่อง 1 และ 2 เป็นรูปแบบการผัน
ช่อง 1 และ 2 คือการเติม お+กริยาธรรมดาตัดますแล้วตามด้วยします หรือ 致します
ช่องที่ 3 เป็นกริยากลุ่มพิเศษที่มีรูปแตกต่างไปจากเดิม
*กริยากลุ่มพิเศษจะแปะตารางไว้ให้ทางด้านท้ายบล็อกนี้นะคะ
3. ทีนี้มาดูวิธีใช้กันบ้างดีกว่า
***จากนี้ขอแทนกลุ่มที่อาวุโสกว่าเราหรือคนที่เราจะต้องยกย่อง เช่น หัวหน้า ลูกค้า อาจารย์ ว่า 目上の人
คำยกย่อง
อย่างที่ว่าไป คำยกย่องคือคำที่ใช้ยกการกระทำของอีกฝ่าย ฉะนั้น เราก็จะใช้เมื่อพูดถึงสิ่งที่ 目上の人 ทำ
คำถ่อมตัว
คำถ่อมตัวเป็นคำที่ใช้ลดตัวเองซึ่งสัมพันธ์กับผู้ฟัง ดังนั้น จะใช้รูปถ่อมตัวเมื่อเราพูดถึงสิ่งที่เป็นการกระทำของตัวเอง หรือบุคคลที่ตำแหน่งสูงกว่าเราเป็นผู้ได้รับการกระทำ
รูปสุภาพ
ใช้กับคู่สนทนา (คนฟัง)
ถ้าคนฟังเป็น 目上の人 เราก็จะต้องใช้รูป です/ます
ถ้าคนฟังเป็นเพื่อนหรือคนสนิท เราก็จะใช้รูปทั่วไป หรือ 普通形 ได้
มาดูรูปปลากรอบเพื่ออาจจะให้เข้าใจมากขึ้น
เราพูดถึงเรื่องของเขา = ยกย่อง
เราพูดถึงเรื่องของเรา = ถ่อมตัว
เราพูดกับคู่สนทนา = สุภาพ
4. มาลองใช้กันเถอะะะะ
Hint : ต้องคำถึงถึงทั้งคำยกย่อง ถ่อมตน และรูปสุภาพด้วยนะคะะะะ
1. ถ้าเราพูดกับอาจารย์โดยตรง ถามว่าอาจารย์จะกลับกี่โมง เราจะใช้คำว่าอะไร?
先生、何時に_______________？(帰ります)
2. ถ้าเราพูดกับเพื่อนว่าอาจารย์ให้พจนานุกรมมา เราจะใช้รูปไหน?
先生が辞書を_________________。(くれます)
3. ถ้าเราพูดกับอาจารย์ว่าเราอยู่ตรงนี้ เราจะใช้รูปไหน?
私はここに______________。(います)
4. ถ้าเราพูดกับเพื่อนว่าจะไปส่งอาจารย์ที่สนามบิน เราจะต้องพูดยังไง?
先生を空港まで_____________。(送ります)
เฉลย
お帰りになりますか (รูปยกย่อง สุภาพ)
くださった (รูปยกย่อง ธรรมดา)
おります (รูปถ่อมตัว สุภาพ)
お送りする (รูปถ่อมตัว ธรรมดา)
พอเข้าใจหลักการใช้แล้วก็ไม่ยากใช่มั้ยล่ะคะะะ ห้าห้าห้าาาา
แต่มันยังไม่หมดแค่นี้หรอกนะ!!!
(ร้ายกาจจริงๆ)
5. ウチ และ ソト
เคยได้ยินคำว่า ウチ กับ ソト มั้ย?
นี่แหละที่มีประเด็นอีกอย่างนึงงงงง
แต่ว่ามันคืออะไร?
ウチ คือ คนที่อยู่ในสังกัดเดียวกับเรา อาจหมายถึง ครอบครัว บริษัท โรงเรียน ฯลฯ
ส่วน ソト ก็คือคนนอกหรือคนที่ไม่ได้อยู่สังกัดเดียวกับเรา
แล้วมันเกี่ยวอะไรกับคำยกย่องกับคำถ่อมตัว???
ก็คือ เมื่อเราคุยกับคนนอก เราต้องถ่อมตัวคนในสังกัดเรา
เช่น ลูกค้ามาติดต่อหาหัวหน้า ถึงแม้เราจะพูดถึงหัวหน้า แต่เราจะมองว่าลูกค้าเป็นคนนอก ฉะนั้น เราจะต้องถ่อมตัววว
お客 : 山田社長はいらっしゃいますか？
社員 : 社長は外に出かけております。
แต่ถ้าเราพูดกับคนในสังกัดเดียวกันเอง ก็ใช้รูปยกย่องตามปกติเลยยยยย
💢แต่💢
ยังมีบางคำที่ไม่มีใช้กับรูปถ่อมตัว
เช่น お歩きします(เดิน) お走りします(วิ่ง)
เพราะ เป็นกลุ่มคำที่ไม่ได้มีปฏิสัมพันธ์กับอีกฝ่ายเลย
คำยกย่อง-ถ่อมตนเนี่ย concept ของการใช้ก็คือการยกย่องคู่สนทนาถูกมั้ย ถ้ามันเป็นกริยาที่ไม่ได้มีปฏิสัมพันธ์กับคู่สนทนาเลย ก็ไม่ต้องไปใช้จ้าแม่!!!!
และรูปถ่อมตัว ก็จะมีคำที่ไม่ใช้กับรูปธรรมดา (普通形)
อย่าง ござる でござる 申す
เพราะรูปถ่อมตัวเป็นรูปที่มีการแสดงความสัมพันธ์กับผู้ฟัง เราจึงต้องถ่อมตัวเองเมื่อพูดคุยกับอีกฝ่ายไปพร้อมกับใช้รูปสุภาพด้วย
เช่น กรณีที่ลูกค้าถามพนักงานว่าชั้นขายรองเท้าอยู่ที่ไหน
พนักงานก็จะต้องใช้คำตอบในสิ่งที่อีกฝ่ายอยากรู้ด้วยภาษาที่สุภาพ
お客 : 靴の売り場はどこですか？
店員 : 3階でございます。
ก็ประมาณนี้นะคะะะะ
หวังว่าจะเป็นประโยชน์กับทุกคนที่เข้ามาอ่าน และหวังว่าจะแยกใช้ได้ถูกต้องกันมากขึ้นนะคะ
ผิดพลาดประการใดขออภัยไว้ ณ ทีนี้
มีอะไรติชม เสนอแนถหรือมีสิ่งที่อยากถามก็คอมเมนท์ไว้ด้านล่างได้เลยนะค้าาาาา
สำหรับวันนี้
สวัสดีค่ะ
😇
*ตารางกริยารูปพิเศษ
อ้างอิง
ภาพวาดน่ารักจัง
ตอบลบขอบคุณมากค่า
ลบรูปสุภาพปวดหัวจริงๆฮะ โค**ยาก งงมาก แต่พอเห็นภาพแล้วพอเข้าใจมากขึ้นนะ ดีมากเลย
ตอบลบ